• Film fabularny
• Produkcja: Polska
• Rok produkcji: 1976-1987
• Gatunek: Film kryminalny
• Dane techniczne: Barwny. 2693 m. 94 min.
  Plenery: Opole, Kraków, Warszawa, Wrocław, Toruń.

1. Major opóźnia akcję (1976), na podstawie powieści Aleksandra Minkowskiego

   Gang „Inżyniera” prowadzi na wielką skalę skup dewiz, przemyt złota i dzieł sztuki. „Nowy” przyjęty do bandy poznaje jej tajemnice, szybko awansuje i wkrótce doprowadza do wielkiej wsypy.

2. Wisior (1976), na podstawie opowiadania Kartka z notesu Heleny Sekuły

   Podczas napadu na sklep jubilerski zostaje skradziony brylantowy wisior. Nie przynosi jednak szczęścia kolejnym posiadaczom, a sprawcy napadu giną jeden po drugim

3. Dziwny wypadek (1976), na podstawie powieści Alibi Ryszarda Zelwiańskiego

   Zorganizowana banda kradnie samochody. Na jej trop stróżów porządku naprowadza dziwny wypadek samochodowy, którego ofiara jest młoda dziewczyna. Sprawcą wypadku jest mętnie zeznający naukowiec, uwikłany w romans

4. 300 tysięcy w nowych banknotach (1976), na podstawie powieści Baba Jaga gubi trop Jerzego Edigeya

   Szantażysta żąda od reżysera Sucheckiego 300 tysięcy złotych. Grozi, że ujawni kompromitujące go materiały. Złożony okup podejmuje wyszkolony owczarek, a prowadzący śledztwo doprowadza do ujawnienia szantażysty.

5. 24 godziny śledztwa (1978), na podstawie opowiadania Romualda Topiłki

   W zagadkowych okolicznościach ginie młoda dziwczyna. Podejrzenie pada na jej znajomego i na instruktora jazdy konnej, dawnego kawalerzystę. Zabójcą okazuje się jednak ktoś inny.

6. Złoty kielich z rubinami – 58 min. (1978), na podstawie opowiadania Świetliste ostrzeAndrzeja K. Boguławskiego

   Z muzeum ginie renesansowy kielich mszalny. Istnieje podejrzenie, że będzie wywieziony za granicę. Śledztwo utrudnia kuzynka emerytowanego kustosza, rzucając podejrzenie na jednego z oficerów. Udaje się jednak ująć sprawcę i odzyskać cenny przedmiot.

7. Brudna sprawa (1978), na podstawie opowiadania Barbary Markiewicz-Jodko

   W warszawskiej kamienicy zostaje zamordowana dziewczyna z półświatka. Podejrzenie pada na byłego narzeczonego, który feralnego dnia złożył jej kolejną propozycję małżeńską. Dziewczynę łączyły dziwne powiązania z sąsiadami i na nich skupia się uwaga organów ścigania.

8. Dlaczego pan zabił moją mamę? (1978), na podstawie opowiadania Adama Hauerta

   Na nadmorskiej plaży znaleziono zwłoki kobiety, której tożsamości nie udało się ustalić. W tym samym czasie do kilku wielki hoteli nadchodzą listy pisane dziecięcą reką, z pytaniem o matkę. Podejrzenie ekipy dochodzeniowej budzi fakt, że babcię dziecka nie bardzo zaskakuje zniknięcie córki.

9. Rozkład jazdy (1978), na podstawie opowiadania Świetliste ostrzeAndrzeja K. Boguławskiego

   W dwóch odległych miejscowościach po mistrzowsku – rzutem noża w samo serce – zamorowano kobietę i mężczyznę. Sposób zabójstwa sugeruje, że sprawcą jest ta sama osoba. Żmudne śledztwo doprowadza do odkrycia wspólnej przeszłości ofiar. Pojawia się zagrożenie, że kat dosięgnie kolejną.

10. Grobowiec rodziny von Rausch (1981), na podstawie opowiadania Jerzego Gierałtowskiego

 

11. Wagon pocztowy (1981), na podstawie powieści Wagon pocztowy GM 38552 Jerzego Edigeya

 

12. Ścigany przez samego siebie (1981), na podstawie powieści Ewy Ostrowskiej, pseudonim Brunon Zbyszewski

 

13. Strzał na dancingu (1981), na podstawie powieści Jerzego Edigeya

 

14. Hieny (1981), na podstawie opowiadania Stabilne życie Roberta K.Andrzeja Gerłowskiego; dowiadujemy się m.in. adresu por. Borewicza: Warszawa, al. Sobieskiego 70/59

 

15. Skok śmierci (1984), na podstawie opowiadania Aleksandra Minkowskiego i Władysława Krupki

 

16. Ślad rękawiczki (1984), na podstawie powieści Anny Kłodzińskiej

 

17. Morderca działa nocą (1984), na podstawie powieści Anny Kłodzińskiej

 

18. Bilet do Frankfurtu (1984), na podstawie opowiadania Ryszarda Bugajskiego

 

19. Zamknąć za sobą drzwi (1987) – film pełnometrażowy, na podstawie powieści Biała karawana Juliusza Grodzińskiego

 

20. Złocisty (1987), na podstawie powieści Anny Kłodzińskiej

 

21. Przerwany urlop (1987), na podstawie powieści Zygmunta Zeydlera-Zborowskiego Bardzo dobry fachowiec

 

• Tytuł roboczy: SPRAWCA WYPADKU ZBIEGŁ
• Etiuda szkolna
• Rok produkcji: 1961
• Gatunek: Etiuda dokumentalna
• Dane techniczne: Czarno-biały. 35 mm. Foton.

• Reżyseria: Krzysztof Szmagier
• Zdjęcia: Jerzy Mrożewski

• Film fabularny
• Produkcja: Polska
• Rok produkcji: 1970
• Premiera: 1971. 05. 11
• Gatunek: Film sensacyjny
• Dane techniczne: Barwny. 2661 m. 93 min.

Dramat sensacyjny rozgrywający się w roku 1946, gdy w kraju działało zbrojne podziemie niepodległościowe.
Jaruga, szef miejscowego Urzędu Bezpieczeństwa, nie może zlikwidować oddziału „Boruty”. Najprawdopodobniej ma on swojego człowieka w UB. Dla zdemaskowania go i likwidacji oddziału przybywa działający w pełnej konspiracji pracownik UB, Albert. Po wielu dramatycznych wydarzeniach jego akcja kończy się powodzeniem.

• Film fabularny
• Produkcja: Polska
• Rok produkcji: 1981
• Premiera: 1982. 07. 02
• Gatunek: Film kryminalny
• Dane techniczne: Barwny. 2623 m. 92 min.

W latach sześćdziesiątych na terenie Zagłębia Dąbrowskiego dokonano 19 napadów na kobiety – 14 z nich zmarło. Setki milicjantów współpracujących z wieloma naukowcami przez 7 lat tropiły „wampira z Zagłębia”. Od imienia pierwszej ofiary grupa operacyjna przybrała kryptonim „Anna”. Mordercę, którym okazał się Zdzisław Marchwicki, aresztowano dwa lata po ostatnim zabójstwie. W dziesięć lat po tych wydarzeniach do sprawy „wampira z Zagłębia” wrócił doświadczony dokumentalista Janusz Kidawa. Tak powstał film „Anna i wampir”. Autorami scenariusza są reżyser oraz autor ksiażki „Na tropach zabójcy”, Tadeusz Wielgolawski. „Początkowo miałem koncepcję filmu idącego śladem dokumentu. Teraz, kiedy obejrzałem pierwsze nakręcone zdjęcia, nasunęła mi się koncepcja połączenia dwóch estetyk. Z jednej strony zdjęcia paradokumentalne, a z drugiej – próba świadomego stylizowania. Otóż sporo zdjęć realizujemy w autentycznych mgłach, które – jak myślę – staną się symbolem śmierci. Znakiem zbliżającego się wampira. Jest to zresztą zgodne z faktami, bo Marchwicki mordował rzeczywiście przeważnie we mgle” – mówił w jednym z wywiadów Janusz Kidawa. W filmie wykorzystano autentyczne materiały fotograficzne, plany sytuacyjne, protokoły zeznań, opinie psychologów i psychiatrów. Zmieniono nazwiska ofiar i świadków, a także członków grupy operacyjnej „Anna”. Wbrew klasycznym regułom gatunku – postać zabójcy jest widzom znana od początku, zaś dla tropiących go milicjantów pozostaje do końca zagadką. Dzięki temu zabiegowi na pierwszy plan filmu wysuwa się postać oficera kierującego śledztwem kapitana Jaksy. W jego roli wystąpił nie żyjący już Wirgiliusz Gryń. Reżyser wielokrotnie podkreślał, że nie robi filmu o Marchwickim, ale o tropiących go ludziach. Metody śledztwa, jego kolejne fazy ukazane zostały w sposób bardzo szczegółowy, wręcz dokumentalny. Zresztą film ten powstał jak dokument – wszystkie zdjęcia robione były w plenerze, w większości bez użycia statywu, dźwięk nagrywany był na żywo.
„Dzień był zimny i szary, jakich większość tutaj…” Zazwyczaj w takie dni na terenie Zagłębia Dąbrowskiego daje znać o sobie przestępca mordujący od kilku lat samotnie chodzące kobiety. MO powołuje grupę operacyjną pod dowództwem kapitana Andrzeja Jaksy, która – od imienia pierwszej ofiary – przyjmuje kryptonim „Anna”. Najbliższymi współpracownikami Jaksy są porucznicy Szłapowicz i Misztak oraz jedyna kobieta – Dętka. Zabójca atakuje przy pomocy metalowego narzędzia, brak jednak jakiegokolwiek tropu i motywów licznych zbrodni. Jedna z niedoszłych ofiar podejrzewa sąsiada, Zdzisława Marchwickiego, który ma jednak alibi: w dniu napadu był razem ż żoną w Ostródzie. „Na ludzi w Zagłębiu padł strach…”. Kapitan Jaksa postanawia ostrzec ich i prosić o pomoc. Zamieszcza artykuł w gazecie, efektem jest wykrycie wielu wykroczeń, morderca kobiet pozostaje jednak nieuchwytny. Władze centralne domagają się szybkiego zakończenia śledztwa. Jaksa, po znalezieniu w Czeladzi następnej ofiary, nie mogąc sprostać wyznaczonemu terminowi, prosi o urlop. Jego miejsce zajmuje przysłany specjalnie z Warszawy major Dobija. „Naładowany wiedzą” przybysz wprowadza do śledztwa nowoczesne metody, w parkach czatują milicjanci przebrani za kobiety, a wielka obława ma definitywnie zakończyć sprawę. Akcja kończy się fiaskiem: podczas niej dochodzi do następnego napadu, a schwytany domniemany sprawca nie jest poszukiwanym wampirem. Jaksa, odwołany z urlopu, ma działać wspólnie z Dobiją. Kapitan zastanawia się nad osobowością zabójcy – człowieka o podwójnej twarzy, znającego doskonale teren, cierpiącego, być może, na niedosyt uznania. Zostaje zamordowana młoda fryzjerka, krewna pierwszego sekretarza. Jej zegarek, sprzedany na targu w Będzinie, prowadzi do zabójcy, jednak – mimo obstawy milicyjnej i zastosowania ukrytych kamer filmowych – znów udaje mu się umknąć. Napięcie społeczne przeradza się w psychozę. Telewizja podaje przyjętą z ogromną ulgą informację o schwytaniu elektryka Bogdana Arnolda, mordercy trzech kobiet. W 12 godzin później następuje jednak kolejne zabójstwo. Kapitan Jaksa, zniechęcony brakiem wyników, chce wycofać się z akcji, lecz jego podanie o zwolnienie nie zostaje przyjęte. Kapitan składa wizytę pierwszemu sekretarzowi proponując wciągnięcie do współpracy społeczeństwa. Mimo początkowych oporów („pogłębimy w ten sposób nieufność…”), sekretarz zgadza się na wyznaczenie nagrody i uruchomienie całego aparatu informacyjnego – ulotki, plakaty, artykuły w prasie, wystawa objazdowa. Po wyjeździe Dobii kapitan Jaksa obejmuje samodzielnie kierownictwo grupy operacyjnej. Po zabójstwie siostry wycofuje się z niej jeden z milicjantów, dołącza młody absolwent Akademii Ekonomicznej i Szkoły Oficerskiej MO w Szczytnie, por. Kosterski. Proponuje on oprzeć dalsze śledztwo o metody matematyczne. Na podstawie 465 cech psychofizycznych domniemanego zabójcy zostaje sporządzony wzór – karta perforowana mordercy. Podobne karty będzie miało ponad sto tysięcy mężczyzn – mieszkańców Zagłębia. Następną ofiarą wampira staje się wykładowczyni Uniwersytetu Śląskiego. Siady wskazują na dwóch sprawców. Może było to umyślne zabójstwo? Sprowadzony specjalnie komputer porównuje dane. Wśród pierwszych nazwisk na 4 miejscu znajduje się Zdzisław Marchwicki, trzej pozostali zostają wykluczeni. Akta Marchwickiego są wyjątkowo ubogie, jednak wywiad środowiskowy przynosi interesujące informacje o człowieku żyjącym w otoczeniu prostytutek i sutenerów. Brat Marchwickiego pracuje na Uniwersytecie Śląskim. Wiedząc, kto jest wampirem, mógł przy jego pomocy usunąć niewygodną dla siebie osobę. Żona Marchwickiego odeszła z kochankiem – właśnie z nim była przed paru laty w Ostródzie, co sprowadziło śledztwo z właściwego tropu. Zbliża się koniec śledztwa, trwającego już siedem lat. Pozostaje tylko aresztowanie zbrodniarza i udowodnienie mu przestępstwa. Marchwicki zostaje aresztowany w Dąbrowie Górniczej. W chwili zatrzymania mówi tylko jedno słowo: „nareszcie”. Seria czarno-białych zdjęć z autentycznego procesu. Głos lektora: „Wyrok został wykonany”. …Znów las tonący we mgle, rozlega się kobiecy krzyk…

• Film fabularny
• Produkcja: Polska
• Rok produkcji: 1977
• Premiera: 1978. 04. 21
• Gatunek: Film sensacyjny
• Dane techniczne: Barwny. 2269 m. 79 min.

Paradokumentalna opowieść o nielegalnym wywozie dzieł sztuki i metodach walki z elementami przestępczymi, mająca na celu trwałe zabezpieczenie dóbr kultury narodowej. Wicedyrektor przedsiębiorstwa zajmującego się zabezpieczaniem antyków ucieka na Zachód. Jego stanowisko zajmuje dyr. Nawik. Współdziałając z milicją demaskuje szajkę trudniącą się nielegalną sprzedażą dzieł sztuki prywatnym kolekcjonerom oraz przemytem za granicę. Nie wszystkie dzieła sztuki wrócą jednak do kraju.

• Film fabularny
• Produkcja: Polska
• Rok produkcji: 1954
• Premiera: 1954. 02. 25
• Gatunek: Film psychologiczny, Film obyczajowy
• Dane techniczne: Czarno-biały. 2924 m. 97 min. Plenery: Iłża, Zabrze (huta), Bytom Bobrek.

Kameralny dramat psychologiczno – obyczajowy, podejmujący, poprzez losy młodej fryzjerki z małego miasteczka, która odchodzi od lekceważącego ją męża i podejmuje samodzielne życie w ośrodku przemysłowym na Śląsku – problem awansu społecznego kobiet.
Krystyna, przekonawszy się, że mąż nie tylko jej nie rozumie, ale i ją oszukuje, opuszcza go i wyjeżdża z małego miasteczka na Śląsk. Chce żyć samodzielnie. Nie mając kwalifikacji musi pracować jako sprzątaczka. Wiktor związuje się z ludźmi prosperującymi dzięki podejrzanym interesom, natomiast Krystyna uczy się, awansuje, zdobywa zawód, zyskuje uznanie i szacunek, zostaje cenioną aktywistką. Wiktor widzi, jak niewłaściwie postępował i jak źle traktował żonę. Podejmuje więc pracę w przemyśle, a ich życie małżeńskie, zupełnie odnowione, nabiera nowych wartości.

• Spektakl telewizyjny
• Rok produkcji: 2001
• Dane techniczne: Barwny. 93 min.
  Telewizyjna wersja przedstawienia zrealizowa- nego przez Teatr im. Heleny Modrzejewskiej w Legnicy w reż. Jacka Głomba i scenografii Ewy Beaty Wodeckiej. Premiera: 06.01.2002

Powojenna historia Zakaczawia, „przeklętej” dzielnicy Legnicy, opowiedziana poprzez losy złodziejskiej szajki Benka Cygana. Podczas pracy nad scenariuszem jego autorzy obficie czerpali z lokalnego folkloru i obyczajowości „dzielnicy cudów”, jak do dziś bywa nazywane Zakaczawie. „Zbieraliśmy (…) konkretne prywatne wspomnienia, rozmawialiśmy z ludźmi. Wysłuchiwaliśmy barwnych opowieści, choćby o wyczynach przesiedlonej na Dolny Śląsk lwowskiej szkoły kieszonkowców. Choćby o tym brawurowym wyniesieniu śpiącej klientki w łóżku na ulicę. Nie weryfikowaliśmy tych legend, zaufaliśmy pamięci zakaczawian” – mówił „Dialogowi” Krzysztof Kopka, jeden ze współtwórców „Ballady…” W efekcie powstał intrygujący spektakl, w którym prywatne, lokalne mitologie łączą się z historią Polski ostatniego półwiecza. Historią ukazaną w sposób nierzadko kontrowersyjny, prowokujący do dyskusji. Premiera sztuki odbyła się w październiku 2000 roku w Teatrze im. Modrzejewskiej w Legnicy. Sława „Ballady…” rychło wykroczyła daleko poza Śląsk. Adaptacja telewizyjna inscenizacji była więc tylko kwestią czasu.
Wszystko rozpoczyna się od narodzin szajki Benka Cygana w czasach politycznej „odwilży” po październiku 1956 roku. Banda szybko rośnie w siłę i znaczenie. Okres największej „prosperity” przypada na lata tzw. małej stabilizacji. Epoka świetności kończy się definitywnie wraz końcem PRL-u. W hierarchii nowych wzorców osobowych i ideałów młodego kapitalizmu nie mieści się już tradycyjny światek dawnej przestępczości ze swoim specyficznym kodeksem honorowym. Z upadkiem szajki splata się osobisty dramat Benka Cygana. Oto charyzmatyczny przywódca i niedawny postrach dzielnicy przegrywa walkę zarówno o „rząd dusz”, jak i o miłość. Striptizerka Anna, w której się zakochuje, pragnie w nim widzieć przede wszystkim legendarnego gangsterskiego bossa. Benek zaś pod wpływem uczucia pragnie się ustatkować i żyć „porządnie”, tym bardziej że ma za co. Konflikt między obojgiem jest tylko kwestią czasu. W rezultacie Anka, jak przystało na prawdziwą femme fatale, ucieka za granicę z walizką wypchaną pieniędzmi. Zaślepionemu miłością Cyganowi udaje się wprawdzie ustalić miejsce jej pobytu, lecz do spotkania z ukochaną nie dochodzi. Los, wielki ironista, ma bowiem wobec Benka zupełnie inne plany. [PAT]

• Film fabularny
• Produkcja: Polska
• Rok produkcji: 1964
• Premiera: 1965. 01. 19
• Gatunek: Film obyczajowy
• Dane techniczne: Czarno-biały. 2644 m. 97 min.
  Plenery: Warszawa (dworzec Warszawa Śródmieście, okolice stacji Warszawa Powiśle, szpital wojskowy na Szaserów, kawiarnia „Kaprys”, bar w Hotelu Europejskim), Niechorze, Łódź (akademik na osiedlu Lumumbowo).

Szesnastoletnia licealistka Beata ucieka z domu. W trakcie poszukiwań, rozmów i wspomnień jej bliskich i znajomych wyłania się sylwetka dziewczyny – inteligentnej, bardzo wrażliwej. Beatę rażą wszelkie przejawy fałszu, zakłamania, które znajduje wokół siebie, chce pomagać wszystkim, ale nie rozumie, że ludzie nie zawsze tej pomocy pragną. Spokój w jej dostatnim domu – jak się okazuje – był tylko pozorny, rodzice tak naprawdę nie rozumieją się, każde z nich żyje swoim życiem. Beata wszystko to widzi i głęboko przeżywa. Jej stosunki w szkole także nie układają się najlepiej. Nastolatka wyraża swoje oburzenie tym, że uczennica, która zaszła w ciążę, została usunięta ze szkoły. W wypracowaniu bohaterka pisze „szkoła nasza jest szkołą obłudy”. Zniknięcie Beaty szczególnie porusza zakochanego w niej szkolnego kolegę Olka. Chłopak na własną rękę zaczyna poszukiwania. Odwiedza nawet nadmorską latarnię, o której kiedyś opowiadała mu Beata. W końcu odnajduje ją na warszawskim dworcu. W roli Beaty wystąpiła Pola Raksa, Olka zagrał Marian Opania. W licznych młodzieżowych rolach wystąpili na ogół debiutanci – studenci szkół teatralnych oraz wyłonieni w drodze konkursu uczniowie warszawskich i łódzkich szkół. Film prawie w całości zrealizowany został w Warszawie – w popularnej niegdyś kawiarni „Kaprys”, nocnym barku Hotelu Europejskiego, na nowo wybudowanym śródmiejskim dworcu, na warszawskich ulicach.

• Film fabularny
• Produkcja: Polska
• Rok produkcji: 1966
• Premiera: 1967. 07. 07
• Gatunek: Komedia, Film sensacyjny
• Dane techniczne: Czarno-biały. 2350 m. 81 min.

Komedia sensacyjno – satyryczna, której bohaterem jest dziesięcioletni chłopiec, szantażujący mieszkańców miasteczka groźnymi anonimami. Starszy brat Paweł jest oficerem śledczym MO, młodszy Felek chce mu pomóc w wykryciu jakiejś większej afery kryminalnej, która umożliwiłaby przeniesienie do Warszawy. Zaczyna więc wysyłać anonimy do osób mających na swoim koncie różne grzeszki. Sądzi, że winowajcy zgłoszą się sami do milicji. Niestety, ważniejszy od tych grzeszków okaże się „groźny szantażysta grasujący w miasteczku”. Felek w końcu przyznaje się . . .

• Film fabularny
• Produkcja: Polska
• Rok produkcji: 1976
• Premiera: 1976. 10. 18
• Gatunek: Komedia
• Dane techniczne: Barwny. 2589 m. 90 min.

Komedia satyryczna; bohater uwikłany w absurdy codzienności usiłuje wyjść z sytuacji, w jakie wpędza go własna naiwność lub zła wola otoczenia. Cyganka przepowiada Michałowi Romanowi niezwykłe przeżycia, jednak on nie bierze poważnie tych proroctw. Gdy jego rodzina wyjeżdża na weekend, Michał zabiera się do zaległej pracy. Wtedy zaczynają się spełniać proroctwa Cyganki – Michał znajduje zaginiony zegarek, a w totolotku wylosowane zostają przepowiedziane liczby. Bohater zaczyna oczekiwać najgroźniejszej części przepowiedni – zapowiada ona zabicie bruneta, który zjawi się w jego mieszkaniu wieczorową porą. Aby zapobiec zbliżającemu się nieszczęściu, Michał opuszcza dom. Ściga go jednak przeznaczenie, w jego domu pojawia się trup niejakiego Dzidka Krępaka. Wszystkie znaki świadczą, że to Michał jest mordercą. Wtedy z pomocą przychodzi Michałowi przyjaciel Kazik, który postanawia rozwikłać tę zagadkę zbrodni. Michał z Kazikiem zastawiają w miejscu zbrodni pułapkę. Michał odwiedza swoich sąsiadów i informuje ich o zabójstwie. Jeden z nich na wiadomość o tym próbuje uciec. Michał goni go przez całe miasto, by oddać w ręce milicji. Tajemnicze morderstwo zostaje wyjaśnione. [J.C.]